L-Ufficcju tal-Kummissarju ghar-Refugjati

L-Ufficcju tal-Kummissarju ghar-Refugjati twaqqaf fil-15 ta' Marzu 2002 bis-sahha tal-pubblikazzjoni ta' l-abbozz ta' Ligi dwar ir-Refugjati.

Ghall-ewwel darba l-ligi ta' Malta qed taghraf u tirregola l-istatus ta' refugjat u twettaq f'pajjizna l-obbligi internazzjonali ta' Malta taht il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-istatus ta' Refugjati

Il-ligi pprovdiet ukoll ghall-hatra ta' Kummissarju tar-Refugjati li jiddeciedi jekk persuna hix refugjata jew le. Is-sur Charles Buttigieg inhatar bhala Kummissarju u twaqqaf ukoll Bord ta' l-Appell.

Ghandha ssir distinzjoni bejn refugjat u immigrant illegali. Il-ligi timponi test iebes ghal stat ta' refugjat, mehud kelma b'kelma mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti, u cioè li jrid ikun hemm biza' imsejsa fuq ir-realtà (well founded fear) ta' persekuzzjoni vera, jekk persuna tirritorna f'pajjizna, sabiex dik il-persuni tigi rikonoxxuta bhala refugjat.

Kull decizjoni tal-Kummissarju tar-Refugjati tista' tigi appellata quddiem Bord Indipendenti ta' tlieta min-nies. L-appell jista' jsir kemm mill-applikant kif ukoll mill-Ministru responsabbli ghall-Immigrazzjoni.

Sakemm jigi deciz jekk persuna hijiex refugjata, dik il-persuna ma tistax titkecca minn Malta, izda tinzamm taht detenzjoni.

Kull min jigi rikonoxxut bhala refugjat, jibda jgawdi minn dawn id-drittijiet:

a) ikollu d-dritt li jghix f'Malta; dan japplika wkoll ghad-dipendenti tieghu li jkunu f'Malta;

b) jekk ikun taht kustodja, jinheles minnufih sakemm ma jkunx qed jiskonta sentenza ta' habs dwar reat; jew qed jistenna li jinqata' il-kaz tieghu;

c) ikollu d-dritt ghal dokument tal-ivjaggar skond il-Konvenzjoni tal-1951;

d) ikollu d-dritt ghal sptar u skola b'xejn, hu u d-dipendenti tieghu f'istituzzjonijiet statali.

Il-ligi pprovdiet ukoll ghall-hrug ta' permessi ta' xoghol (work permit) taht l-Att tal-Immigrazzjoni tal-1970 lill-persuni li huma dikjarati bhala refugjati. Persuni li ma jigux dikjarati refugjati jistghu jitkeccew minn Malta.

Taht il-ligi l-gdida, jista' jinghata kenn temporanju lil persuni li ghalkemm m'humiex refugjati, ma jistghux jirritornaw lejn pajjizhom minhabba gwerra jew ragunijiet serji ohra.

Dan l-abbozz gie diskuss ma' l-ghaqdiet volontarji l-aktar il-Kummissjoni Immigranti u l-Jesuit Refugee Services kif ukoll l-Ufficcju tal-United Nations High Commission for Refugees (UNHCR) f'Ginevra li taw ghajnuna importanti fit-tfassil tal-abbozz.

Il-Gvern Malti informa lill-UNHCR, li Malta nehhiet ukoll il-limitazzjoni geografika li kienet tobbliga lill-pajjizna jirrikonoxxi refugjati gejjin biss mill-kontinent Ewropew.

Il-Kummissjoni Emigranti mmexxija minn Monsinjur Philip Calleja li tirrapprezenta lill-UNHCR f'Malta, li ilha tahdem ghal bosta snin fil-qasam tar-refugjati, ghamlet kuntatti siewja li wasslu ghall-pubblikazzjoni ta' dan l-abbozz li ghall-ewwel darba jaghti sies legali lill-harsien tad-drittijiet tar-refugjati f'Malta.

Bis-sahha tal-Ligi dwar ir-Rifugjati, Malta issa ghandha l-mekkanizmu biex hi stess tkun tista' tipprocessa talbiet minn persuni li jkunu jridu jfittxu kenn f'pajjizna. Dan se jwassal biex il-kazijiet ta' rifugjati genwini jigu rikonoxxuti aktar bil-heffa, izda fl-istess waqt jinqatghu ukoll aktar malajr il-kazijiet li ma jkunux.

Qabel m'ghaddiet il-Ligi ix-xoghol ta' l-ipprocessar ta' l-applikazzjonijiet, u l-ghoti jew ic-cahda ta' l-istatus ta' rifugjat kien isir mir-rapprezentanti tal-Kummissjoni Gholja tan-Nazzjonijiet Uniti ghar-Rifugjati (UNHCR) f'Malta

Fl-1998, meta l-poter ghadda f'idejn Gvern Nazzjonalista, sab illi m'hux biss ir-rifugjati ma kellhomx dritt ghax-xoghol, izda jekk, bhal barranin l-ohra, kienu japplikaw ghall-permess tax-xoghol, kienu jaghmlulhom il-kundizzjoni li jridu jirrinunzjaw ghall-istatus taghhom ta' rifugjati.

Illum mhux biss jinghatalhom permess tax-xoghol jekk huma rikonoxxuti rifugjati izda l-permess jinghata lilhom direttament u mhux lil min ihaddimhom u b'hekk jekk ibiddlu x-xoghol ma jkollhomx ghalfejn li jergghu japplikaw ghal permess iehor kif jaghmlu barranin ohra.

Ghall-ewwel darba wkoll, kull rifugjat inghata 'dokumenti ta' l-ivjaggar' biex ikun jista' jsiefer barra minn Malta u ma jkollux bzonn visa biex jigi lura.

Kull membru tal-familja tar-rifugjat li jasal Malta ghandu l-istess drittijiet bhar-rifugjat innifsu u se tinghata wkoll assistenza finanzjarja lil dawk ir-rifugjati li ma jahdmux.